όπως και κάθε παραμύθι και κάθε μυθολογία.
Είναι αρχέτυπο ριζωμένο βαθιά στο συλλογικό ασυνείδητο της πρώιμης πρωτόγονης ανθρωπότητας από την ανάμνηση των δεινοσαύρων και το εξηγεί ο Κάρλ Σαγκάν πολύ καλά στον ερπετοειδή εγκέφαλό του ΗΟΜΟ. Είναι μια προσπάθεια του ΗΟΜΟ να εξηγήσει τον κόσμο και τον εαυτό του με κώδικες και συμβολισμούς.
Κάθε θρησκεία είναι μια μυθολογία με ιστορικά στοιχεία στοιχεία και και πολύ αλληγορία δημιουργημένη από την κάστα των ιερέων, ανθρώπων με ειδικές γνώσεις και συνήθως χρησιμοποιείται ως δεκανίκι και στήριξη για την εκάστοτε εξουσία και χειρισμό του πλήθους με επίκληση κυρίως το συναίσθημα φόβου τρόμου αγάπης υπακοής τιμωρίας και υποσχέσεων στο ρόλο του θύτη και θύματος.
Φυσικά και ο Δράκος και ο Θεός έχουν ένα ολοκληρωτικό χαρακτήρα και ο ακραίος φανατισμός θρησκειών και ιδεολογιών φτιάχνει ολοκληρωτικά καθεστώτα και ανθρώπους.
Στην Ανατολή τον υμνούν στην Δύση νομίζουν πως τον σκοτώνουν τον κοιμίζουν τον ξεγελούν... και επαναλαμβάνουν τα λάθη του Λάιου του Οιδίποδα και του Σίσυφου κυνηγώντας την Αθανασία με την βοήθεια του πονηρού Άτλαντα.
Ο Δράκος δεν σκοτώνεται είναι Αθάνατος, είναι αρχέτυπο διψασμένο για απόλυτη εξουσία. Κάθε φορά που δημιουργούνται οι κατάλληλες κοινωνικές και ιστορικές συνθήκες εκκολάπτεται και ξυπνά και τον σιδερένιο του θρόνο αναζητά σε νέα Games of Thrones και παιγνίδια εξουσίας
Η κινεζική μυθολογία αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους και πληρέστερους συμβολικούς κόσμους της ανθρωπότητας. Στον πυρήνα της δεν βρίσκεται ένας αποκλειστικός θεός, αλλά μια ολόκληρη κοσμολογία όπου ο ουρανός, η γη, τα βουνά, τα ποτάμια, τα άστρα, τα ζώα και ο άνθρωπος αποτελούν μέρη μιας ενιαίας ζωντανής τάξης. Κεντρικό αρχέτυπο αυτού του κόσμου είναι ο Δράκος, όχι ως τέρας προς εξόντωση, αλλά ως σύμβολο δημιουργικής δύναμης, σοφίας, βροχής, γονιμότητας και ισορροπίας της φύσης. Μέσα από τους δράκους, τις χελώνες, τους φοίνικες, τις τίγρεις και τις ουράνιες θεότητες, ο κινεζικός πολιτισμός προσπάθησε να ερμηνεύσει τη θέση του ανθρώπου μέσα στο Σύμπαν. Το ταξίδι αυτό δεν είναι μόνο μια γνωριμία με την κινεζική παράδοση· είναι μια εξερεύνηση των παγκόσμιων αρχετύπων που εμφανίζονται, με διαφορετικές μορφές, σχεδόν σε όλους τους μεγάλους πολιτισμούς.
Η κινεζική μυθολογία παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο κοσμολογικό σύστημα, όπου ο Δράκος αποτελεί το ύψιστο σύμβολο της δημιουργικής δύναμης, της βροχής, της σοφίας και της αρμονίας μεταξύ ουρανού και γης. Γύρω από αυτό το αρχέτυπο αναπτύσσονται πλήθος θεοτήτων, μυθικών πλασμάτων και συμβόλων, όπως οι Δράκοντες Βασιλείς, η Μαύρη Χελώνα, η Λευκή Τίγρη, ο Κυανός Δράκος και το Πουλί Vermilion, τα οποία εκφράζουν τις δυνάμεις της φύσης, τις κατευθύνσεις του χώρου και την κοσμική τάξη. Παράλληλα, η κινεζική μυθολογία αλληλεπιδρά δημιουργικά με τον Ταοϊσμό, τον Κομφουκιανισμό και τον Βουδισμό, χωρίς να χάνει τον αρχικό της συμβολικό χαρακτήρα.
Μια συνοπτική παρουσίαση αυτής της πνευματικής παράδοσης, αναδεικνύοντας τον Δράκο ως ένα από τα σημαντικότερα παγκόσμια αρχέτυπα και ως κλειδί για την κατανόηση της κινεζικής αντίληψης για τον άνθρωπο, τη φύση και το Σύμπαν.
Αστραία
Η κινεζική μυθολογία αποτελεί μία από τις αρχαιότερες και πλουσιότερες μυθολογικές παραδόσεις του κόσμου. Στον πυρήνα της βρίσκεται ο Δράκος, όχι ως τέρας ή δύναμη του κακού, αλλά ως σύμβολο σοφίας, δημιουργίας, γονιμότητας, βροχής και κοσμικής αρμονίας. Γύρω από αυτό το αρχέτυπο αναπτύχθηκε ένα ολόκληρο σύστημα συμβολισμών, όπου ο άνθρωπος, η φύση, ο ουρανός και οι θεότητες συνδέονται σε μια ενιαία κοσμική τάξη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΗ κινεζική παράδοση δεν αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στο καλό και το κακό, αλλά ως μια διαρκή ισορροπία δυνάμεων. Ο Δράκος εκφράζει αυτή την αρμονία και αποτελεί το ύψιστο σύμβολο της ζωής και της δημιουργικής ενέργειας.
Ο κινέζικος δράκος είναι το σημαντικότερο μυθικό πλάσμα της κινεζικής μυθολογίας. Θεωρείται ο ισχυρότερος και ιερότερος από όλους τους μυθικούς οργανισμούς και κυρίαρχος των υδάτων, των ποταμών, των θαλασσών, των νεφών και της βροχής. Σύμφωνα με την παράδοση, μπορεί με την αναπνοή του να δημιουργεί σύννεφα και να φέρνει τις ευεργετικές βροχές που εξασφαλίζουν την ευφορία της γης.
Για τον λόγο αυτό ο δράκος έγινε σύμβολο αυτοκρατορικής εξουσίας, σοφίας, τύχης και ευημερίας. Σε αντίθεση με τη δυτική παράδοση, όπου ο δράκος εμφανίζεται συνήθως ως καταστροφικό τέρας, στην Κίνα αποτελεί προστάτη του ανθρώπου, των ηρώων και των θεών.
Η μορφή του κινέζικου δράκου παρουσιάζει πολλές παραλλαγές. Ορισμένοι δράκοι διαθέτουν κέρατα, άλλοι όχι, ενώ μερικοί εμφανίζονται με χαρακτηριστικά φιδιού ή συνδυάζουν ανθρώπινα και ζωικά στοιχεία. Συχνά απεικονίζονται να κυνηγούν ή να προστατεύουν ένα φλεγόμενο μαργαριτάρι, σύμβολο σοφίας, γνώσης, πνευματικής δύναμης και αθανασίας.
Ιδιαίτερα γνωστό είναι επίσης το ζεύγος του Δράκου και του Fenghuang, του μυθικού πτηνού που στη Δύση αποκαλείται συχνά «κινεζικός φοίνικας». Ο συνδυασμός τους συμβολίζει την ισορροπία των συμπληρωματικών δυνάμεων του Σύμπαντος και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μοτίβα της κινεζικής τέχνης.
Ανάμεσα στους σημαντικότερους δράκους της κινεζικής μυθολογίας συγκαταλέγονται ο Yinglong, θεός της βροχής, στον οποίο οι άνθρωποι προσεύχονταν για την ευεργετική βροχή· ο Shenlong, κύριος των καταιγίδων και των καιρικών φαινομένων· ο Zhulong, ο κόκκινος Δράκος της Δάδας, ηλιακή θεότητα που συχνά απεικονίζεται ως άνθρωπος-δράκος ή ως γιγάντιο φίδι· καθώς και οι Δράκοντες Βασιλείς, οι οποίοι κατοικούν στα βάθη των θαλασσών και ανήκουν στη δυναστεία Ao, με γνωστότερο τον Ao Guang.
Η μυθολογία διατηρεί επίσης ιστορίες που παρουσιάζουν ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους και τους δράκους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Longmu, η «Μητέρα των Δράκων», η οποία, σύμφωνα με τον μύθο, ανέθρεψε νεαρούς δράκους και λατρεύτηκε ως προστάτιδα της μητρότητας, της καλοσύνης και της οικογενειακής αρετής.
Στην κινεζική παράδοση συναντάμε ακόμη πολλές ιδιαίτερες μορφές δράκων: τον Dilong, τον γήινο δράκο· τον Fucanglong, φύλακα των υπόγειων θησαυρών· τον Jiaolong, δράκο των πλημμυρών και των θαλασσών· τον Teng, ένα ιπτάμενο φίδι-δράκο· και τον Tianlong, τον ουράνιο δράκο που συνδέεται με τους ουράνιους κόσμους και την προστασία των θεϊκών ανακτόρων.
Η σημασία του δράκου υπήρξε τόσο μεγάλη, ώστε ακόμη και ιστορικοί ηγεμόνες συνδέθηκαν συμβολικά μαζί του. Σύμφωνα με την παράδοση, ο δέκατος τέταρτος βασιλιάς της δυναστείας Xia, ο Kong Jia, φημιζόταν για την εκτροφή και την προστασία των δράκων, γεγονός που φανερώνει πόσο βαθιά ήταν ριζωμένος ο συμβολισμός τους στον κινεζικό πολιτισμό.
Τα Φίδια, οι Χελώνες και η Κοσμική Τάξη
ΑπάντησηΔιαγραφήΣτην κινεζική μυθολογία τα φίδια και τα ερπετά κατέχουν εξέχουσα θέση και συνδέονται στενά με τον Δράκο, ο οποίος θεωρείται ο ανώτατος άρχοντας όλων των πλασμάτων που έρπουν ή ζουν στα νερά. Έτσι δημιουργείται μια ενιαία συμβολική οικογένεια, όπου δράκοι, φίδια, χελώνες και άλλα μυθικά όντα εκφράζουν διαφορετικές όψεις της ίδιας κοσμικής δύναμης.
Ανάμεσα στα πιο γνωστά μυθικά πλάσματα συναντάμε τη γιγάντια χελώνα Ao, που στηρίζει τον κόσμο και συνδέεται με τη σταθερότητα και τη μακροζωία· το τεράστιο φίδι Bashe, το οποίο, σύμφωνα με την παράδοση, μπορούσε να καταπιεί ακόμη και ελέφαντες· τον εννεακέφαλο όφι Xiangliu, που θυμίζει σε πολλά σημεία τη Λερναία Ύδρα της ελληνικής μυθολογίας· καθώς και το περίφημο Λευκό Φίδι, γνωστό από το κλασικό μυθιστόρημα Ο Θρύλος του Λευκού Φιδιού, μία από τις δημοφιλέστερες ιστορίες της κινεζικής λογοτεχνίας.
Τα Τέσσερα Σύμβολα
Κεντρική θέση στην κινεζική κοσμολογία κατέχουν τα Τέσσερα Σύμβολα, οι τέσσερις μεγάλες ουράνιες μορφές που αντιπροσωπεύουν τις κατευθύνσεις του χώρου, τις εποχές, τα στοιχεία της φύσης και την ισορροπία του Σύμπαντος.
Ο Κυανός Δράκος της Ανατολής, σύμβολο της άνοιξης, της αναγέννησης και της ζωτικής ενέργειας.
Το Πορφυρό ή Ερυθρό Πουλί (Vermilion Bird) του Νότου, σύμβολο του καλοκαιριού, της φωτιάς και της ανανέωσης.
Η Λευκή Τίγρη της Δύσης, σύμβολο του φθινοπώρου, της δύναμης, της γενναιότητας και της δικαιοσύνης.
Η Μαύρη Χελώνα του Βορρά, γνωστή και ως Μαύρος Πολεμιστής, σύμβολο του χειμώνα, της αντοχής, της σοφίας και της μακροζωίας.
Στο κέντρο αυτού του κοσμολογικού συστήματος βρίσκεται η πέμπτη κατεύθυνση, το Κέντρο, το οποίο αντιπροσωπεύει την ισορροπία όλων των δυνάμεων και εκφράζεται συμβολικά από τον Αυτοκράτορα της Κίνας, τον μεσολαβητή ανάμεσα στον Ουρανό και τη Γη. Η ίδια η Κίνα ονομάστηκε Zhōngguó, δηλαδή «Το Βασίλειο του Κέντρου» ή «Η Μέση Χώρα», γεγονός που αποτυπώνει αυτή την κοσμολογική αντίληψη.
Το Ουράνιο Βασίλειο
Στην κινεζική παράδοση ο Ουρανός, γνωστός ως Tian, δεν είναι απλώς ο φυσικός ουρανός αλλά η ανώτατη κοσμική αρχή, η πηγή της τάξης, της αρμονίας και της νομιμότητας του κόσμου.
Σε πολλές παραδόσεις ο Ουρανός προσωποποιείται ως υπέρτατη θεότητα, ενώ σε άλλες παρουσιάζεται ως ο τόπος όπου κατοικούν οι αθάνατοι, οι θεοί και οι φωτισμένες υπάρξεις. Ο Αυτοκράτορας του Νεφρίτη αποτελεί την ανώτατη μορφή της ταοϊστικής ουράνιας διοίκησης, ενώ στον κινεζικό Βουδισμό εμφανίζονται οι Βούδες και οι Μποντισάτβες ως κάτοικοι ουράνιων κόσμων.
Ο ουρανός είναι επίσης ένας χάρτης γεμάτος συμβολισμούς. Ο Ήλιος, η Σελήνη, οι πλανήτες, οι αστερισμοί και ο Γαλαξίας δεν αποτελούν απλώς ουράνια σώματα, αλλά ζωντανές εκφράσεις της κοσμικής τάξης.
Ο Γαλαξίας ονομάζεται συχνά Ασημένιος Ποταμός ή Ποταμός του Ουρανού και συνδέεται με τον συγκινητικό μύθο του Βοσκού και της Υφάντρας, οι οποίοι μπορούν να συναντηθούν μόνο μία φορά τον χρόνο, όταν ένα σμήνος καρακάξων σχηματίζει την ουράνια γέφυρα Queqiao, επιτρέποντάς τους να διασχίσουν τον ουράνιο ποταμό.
Η επικοινωνία ανάμεσα στον Ουρανό και τη Γη παρουσιάζεται συχνά ως ένα ταξίδι ανάβασης ή πτήσης, που πραγματοποιείται από αθανάτους, σαμάνους ή θεότητες, υποδηλώνοντας τη διαρκή σύνδεση του ανθρώπου με τον ουράνιο κόσμο.
Οι Πέντε Θεότητες και η Κοσμική Αρμονία
ΑπάντησηΔιαγραφήΣτην καρδιά της κινεζικής κοσμολογίας βρίσκεται η διδασκαλία των Wǔfāng Shàngdì («Υπέρτατες Θεότητες των Πέντε Περιοχών» ή «Πέντε Θεότητες»). Σύμφωνα με την αρχαία κινεζική παράδοση, οι θεότητες αυτές δεν είναι ανεξάρτητοι θεοί, αλλά οι πέντε εκδηλώσεις της ίδιας ουράνιας κοσμικής Αρχής.
Η αντίληψη αυτή εμφανίζεται ήδη από τη δυναστεία των Shang και περιγράφει το Σύμπαν ως έναν ζωντανό οργανισμό, όπου όλες οι δυνάμεις συνεργάζονται και μεταβάλλονται αδιάκοπα μέσα σε μια συνεχή διαδικασία δημιουργίας και μετασχηματισμού.
Οι Πέντε Θεότητες αντιπροσωπεύουν τα πέντε πρόσωπα του Ουρανού και εκφράζουν την αέναη δημιουργική δραστηριότητα που οργανώνει και συντηρεί τον κόσμο. Παράλληλα, συνδέονται με:
τις πέντε κατευθύνσεις του χώρου,
τα πέντε χρώματα,
τις πέντε φάσεις της δημιουργίας (Wu Xing),
τους πέντε ορατούς πλανήτες,
τα πέντε ιερά βουνά της Κίνας,
τις πέντε εποχές, με το Κέντρο να αποτελεί την πέμπτη,
καθώς και τους πέντε Δράκοντες-Προστάτες, οι οποίοι εκφράζουν τις υλικές και φυσικές δυνάμεις της Γης.
Έτσι, ο άνθρωπος δεν θεωρείται αποκομμένος από το Σύμπαν. Αντίθετα, αποτελεί μέρος μιας μεγάλης κοσμικής ισορροπίας, όπου κάθε αλλαγή στη φύση αντανακλάται και στην ανθρώπινη ζωή.
Το Κέντρο του Κόσμου
Στην κινεζική σκέψη ιδιαίτερη σημασία έχει το Κέντρο, το οποίο δεν είναι απλώς γεωγραφικός τόπος αλλά σημείο ισορροπίας όλων των αντίθετων δυνάμεων.
Για τον λόγο αυτό ο αυτοκράτορας θεωρούνταν ο «Υιός του Ουρανού», δηλαδή ο ενδιάμεσος ανάμεσα στον ουρανό και τη γη. Η εξουσία του δεν νομιμοποιούνταν μόνο πολιτικά αλλά και κοσμολογικά, καθώς όφειλε να διατηρεί την αρμονία ανάμεσα στον άνθρωπο, τη φύση και τον ουρανό.
Η αντίληψη αυτή εξηγεί και γιατί η Κίνα ονομάστηκε Zhōngguó, δηλαδή «Χώρα του Κέντρου».
Ο Ταοϊσμός, ο Κομφουκιανισμός και ο Βουδισμός
Η κινεζική μυθολογία δεν παρέμεινε στατική. Με την πάροδο των αιώνων αλληλεπίδρασε δημιουργικά με τα τρία μεγάλα φιλοσοφικά και θρησκευτικά ρεύματα της Κίνας.
Ο Ταοϊσμός ενσωμάτωσε μεγάλο μέρος της αρχαίας μυθολογίας, προσδίδοντας στους μύθους βαθύτερο φιλοσοφικό περιεχόμενο. Οι δράκοι, οι αθάνατοι, τα ιερά βουνά και οι ουράνιες κατοικίες απέκτησαν νέα συμβολική σημασία μέσα από την αναζήτηση του Τάο, της φυσικής οδού του Σύμπαντος.
Ο Κομφουκιανισμός ενδιαφέρθηκε λιγότερο για τα υπερφυσικά στοιχεία και περισσότερο για την ηθική τάξη, την κοινωνική αρμονία και τον σεβασμό προς τους προγόνους. Ωστόσο διατήρησε πολλές από τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τον Ουρανό ως υπέρτατη πηγή νομιμότητας και δικαιοσύνης.
Ο Βουδισμός, όταν έφθασε στην Κίνα από την Ινδία, δεν αντικατέστησε την προϋπάρχουσα παράδοση. Αντίθετα, αφομοιώθηκε δημιουργικά μέσα στον κινεζικό πολιτισμό. Βούδες, Μποντισάτβες, ουράνιοι κόσμοι και αθάνατοι συνυπήρξαν με τους δράκους, τις θεότητες των βουνών και τις αρχαίες κοσμολογικές αντιλήψεις, δημιουργώντας μια μοναδική σύνθεση.
Έτσι, η κινεζική μυθολογία εξελίχθηκε χωρίς να αποκόψει τις ρίζες της. Οι παλαιοί μύθοι δεν καταργήθηκαν αλλά επανερμηνεύθηκαν, αποκτώντας νέα φιλοσοφικά και θρησκευτικά νοήματα.
Μυθολογία και Πολιτική
Η μυθολογία δεν επηρέασε μόνο τη θρησκεία αλλά και την πολιτική ζωή της Κίνας.
Οι αυτοκρατορικές δυναστείες συχνά απέδιδαν στον ιδρυτή τους θεϊκή ή μυθική καταγωγή, προκειμένου να νομιμοποιήσουν την εξουσία τους. Ο αυτοκράτορας παρουσιαζόταν ως φορέας της Εντολής του Ουρανού, μιας θεϊκής νομιμοποίησης που του επέτρεπε να κυβερνά όσο διατηρούσε την αρμονία και τη δικαιοσύνη.
Όταν όμως επικρατούσαν αδικία, λιμοί, φυσικές καταστροφές ή κοινωνική αναταραχή, θεωρούνταν ότι ο Ουρανός είχε αποσύρει την εύνοιά του. Έτσι, η πτώση μιας δυναστείας δεν ερμηνευόταν απλώς ως πολιτικό γεγονός αλλά ως ένδειξη ότι είχε διαταραχθεί η κοσμική ισορροπία.
Με αυτόν τον τρόπο, η κινεζική μυθολογία, η φιλοσοφία και η πολιτική δεν αποτέλεσαν ποτέ ξεχωριστούς κόσμους. Ήταν διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας αντίληψης για την αρμονία του ανθρώπου με τη φύση, τον ουρανό και το Σύμπαν
Η Θρησκεία του Δράκου – Ο Δράκος ως παγκόσμιο αρχέτυπο
ΑπάντησηΔιαγραφή